Diplomatie

Diplomasi
 

Oyun 1944 yılının ağustos ayında, Paris’te bir otel odasında geçer. General Dietrich von Choltitz, Nazi Almanya’sı tarafından 15 gün önce Paris’e askeri vali olarak atanmıştır, oyunun geçtiği otel odası da onun karargahıdır. General Choltitz, yerine getirilmesi çok zor bir emir almıştır: Paris’i tamamen havaya uçurmak. Son hazırlıklar yapılmaktadır, gün doğar doğmaz, Choltitz’in emriyle Paris tamamen yıkılacaktır. İsveç’in Paris Başkonsolosu Raoul Nordling’in de çok zor bir görevi vardır: Choltitz’i, verilen emre itaat etmemeye ve Paris’e hiçbir zarar vermeden teslim olmaya ikna etmek. Choltitz, her ne kadar bu emrin delice olduğunu kabul etse de eli kolu bağlanmıştır. Ailesi, Almanya’da Gestapo’nun gözetimi altındadır, verilen bu emri uygulamazsa, karısını ve üç çocuğunu tutuklayıp idam edeceklerdir. Choltitz’i ikna etmek için her yolu deneyen Nordling, böyle bir cevabı asla beklememektedir. Bir an, o da tıpkı Choltitz gibi çaresiz kalır. Ancak pes etmeye niyeti yoktur, doğduğu ve “evim” dediği Paris’i kurtarmaya kararlıdır.

Çevirmenin Notu: Gerçekte yaşamış iki insanın, gerçek olaylara dayanan bu hikayesi, içinde birçok güçlü çatışmayı barındırıyor. Savaş etiği, insan ahlakı, aile, vatanseverlik, bir askerin itaatinin sınırları, koşulsuz itaatin ve savaş koşullarında bile “kısasa kısas” anlayışının yol açabileceği felaketler ve tabii ki savaşın anlamsızlığı… İki adam arasındaki tartışmayı, adeta bir tenis maçı izler gibi izliyoruz. Katı bir Nazi Generalinin yaşadığı çaresizliğe, içine düştüğü çıkmaza tanık oluyoruz. Ve onu, sonucu ne olursa olsun insanlığa karşı suç işlememesi için ikna etmeye çalışan konsolosun üstün çabasını izliyoruz. Artık inanmadığınız bir liderin akıldışı emrine itaat etmek mi, yoksa itaat etmeyip, ailenizin ölüm fermanını imzalamak mı? Ya da kendi ailenizin hayatını kurtarmak için, içinde sizinki gibi binlerce ailenin yaşadığı Paris’i havaya uçurmak mı? Oyunda Choltitz’in, Nordling’e sorduğu gibi: “Siz olsanız ne yapardınız?"