All in the Timing

Tam Vaktinde Çok Geç

Absürt komedinin diliyle yazılmış bu altı kısa oyun, birbirinden tamamen farklıdır ; fakat hepsinin ortak derdi zamandır- ama bildiğimiz o ciddi, ağır, felsefi zaman değil. Bu oyunlarda zaman; huysuz, alıngan, dalga geçen bir karakter gibidir. Bu altı kısa oyun zamanla mücadele etmeye çalışan insanların trajikomik çırpınışlarını sahneye taşır. Karakterler hayata yetişmeye çalıştıkça daha çok geride kalır ve daha komik hallere düşer. Kimi sürekli geç kalıyor, kimi aynı günü tekrar tekrar yaşıyor, kimi üç dakikaya bir ömür sığdırmaya çalışıyor. Ama hepsinin ortak noktası şu: Zamanla baş edemiyorlar. Oyunda zaman; ölçülebilir bir kavram olmaktan çıkıp, hayatın komik ve eğlenceli yönleriyle iç içe geçen duygusal bir baskı aracına dönüşür.

Karakterler çoğu zaman zamana yetişmeye, onu durdurmaya, geri almaya ya da hızlandırmaya çalışırken; aslında kendi korkularıyla, pişmanlıklarıyla ve erteledikleri hayatlarıyla yüzleşirler.

Bu altı absürt hikaye, farklı dünyalarda geçse de aynı gerçeği fısıldar: Zaman herkes için eşit ilerler, ama kimse onu aynı hızda yaşamaz.

Çevirmenin Notu: Bu oyun absürt komedinin imkanlarını kullanarak zaman kavramını altı farklı hikaye üzerinden sorgulayan, hem eğlenceli hem de alttan alta rahatsız edici bir metin. Benim için oyunun en güçlü tarafı karakterlerin trajik sayılabilecek durumlarının komedi üzerinden anlatılması. Bitmeyen vedalar, kaybolan aşklar, saniyeler süren yıllar… Hepsi çok trajik; ama bir o kadar da tanıdık.

Oyunun güzel olan bir diğer yanı da ritim duygusu. Her bölüm kendi temposunu kuruyor: biri nefes nefese, biri tekrarın sıkışmışlığı içinde, biri neredeyse durma noktasında. Bu çeşitlilik hem oyunculuk açısından hem de sahneleme açısından çok zengin bir alan açıyor.

Bence bu metin seyirciyi “ Zaman nedir?” gibi büyük bir soruyla yormuyor; bunun yerine “Biz neden sürekli bir yere yetişmeye çalışıyoruz?” diye soruyor. Ve bunu yaparken didaktik olmuyor, aksine absürdün verdiği özgürlükle kahkaha üzerinden yaklaşıyor. Bu metin sanki zamanın içinde koştururken, aslında yerimizde saydığımızı fark ettiğimiz o komik ve biraz da acı anların sahne hali.