İnsan Hayvanlar

 

Doğa dengesinin tahrip edildiği, şehrin büyük bir kısmının hayvan istilasına uğradığı bir Londra. Tilkiler, kuşlar, fareler, rakunlar ve güvercinler gibi her türden hayvan gizemli bir hastalıktan ölürken, güvercinler pencerelere çarpıp ölüyorlar, tilkiler ısırıyorlar, fareler kendilerini çiğniyorlar, kuşlar rahatsız edici sayılarda toplanıyorlar, hastalık yayıyorlar, cesetleri çimleri, parkları ve sokakları darmadağın ediyor. Ve bu kaosa çözüm olarak insanoğlu tarafından ablukalar inşa ediliyor, parklar yakılıyor ve insanlar evlerine tıkılıp kalıyorlar.

Stef Smith’in dengenin böylesine altüst olduğu bir Londra’yı öngören distopik oyunu, 6 kişilik castı ile, birbirine bağlı karakterler ve çift kişilik diyaloglar üzerinden ilerliyor. Oyun, bir güvercinin evin penceresine inmesiyle ve oturma odasının zeminine kan bulanması ile başlıyor.

 

 

Pencelerinden giren güvercin sonrası Jamie ve Lisa çifti gizlice bir hayvan sığınağı başlatıyorlar. Jamie hayvanı içeri alıyor, kuşu sağlığına kavuşturuyor ama onun bu açık-kapı politikası Lisa ile ilişkilerini zora sokuyor. Nancy ve kızı Alex, ekseriya karşıt fikirlerini savundukları konuşmalarda bir araya geliyorlar, Alex seyahatten geri dönüyor ve hayvan düşmanlığını protesto ederken, annesi ailesi ve ev için korkuyor. John ve Si, bir barda içki için karşılaşan ve rastlantısal sohbetlerde bulunup, cinsel gerginlik yaşayan 2 adam.

Oyundaki her karakter, giderek derinleşen acil duruma farklı tepki veriyor. Oyun, reelde gerçekleşmesi çok mümkün bir atmosferi konu ederken, ulusal olan acil bir durumun nasıl yavaş yavaş gelişebileceğini ve sıradan insanların olağanüstü durumları nasıl da çabuk kabul edebildiklerini gösteriyor.

İnsan Hayvanlar, hayvan istilasıni konu ederken, temelde insanlarla ilgili bir oyun. İnsanoğlunun algılanan tehdit karşısında ne kadar ileri gidebileceğini sergiliyor. Yetkililerin enfeksiyon korkusunu, kendilerini güvende hissetmemek yerine tüm hayvanlar aleminin yok edilmesini tercih eden bir halktan gelen itaati zorlamanın bir yolu olarak nasıl sömürdüklerini görüyoruz. Önce güvercinler, sonra tilkiler, sonra evcil hayvanlar ve hayvanat bahçesi hayvanları özel kıyafetli adamlar tarafından yakılıyorlar. Sıradan insan reaksiyonu olarak da bankaların kapanacakları söylentileri çıkıyor, telefon hatları sekteye uğruyor ve duvarlar yıkılıyor.

Smith, kelime kullanımları ve hayvanlar ve insanların birbirlerinden ödünç• aldıkları ile aslında iki canlı türünün aralarında çizgiler çizmenin ne kadar imkansız olduğunu ortaya koyuyor. Bizden diğer türlerle olan ilişkimizi yeniden düşünmemiz ve kendi içimizdeki bölünmeleri düşünmemiz isteniyor. İnsan Hayvanlar, bize en yakın olanları koruma ihtiyacımızı inceleyen davranışsal bir çalışma ve diğerine olan korkumuzun kendimize ve yakınlarımıza olan sevgimizden hareketle, koruyucu olmakla, çok rahat sınırları zorlayan bir tutumla yakıcı olma arasında nasıl gelip gittiğini göstermekte. Tüm alınan önlemlerin ve verile reaksiyonların ‘çoğunluğun iyiliği’ olması adı altında.

Çevirmenin Notları:

İnsan Hayvanlar, tam da tüm dünyanın virüs salgını ile evlere kapandığı şu dönemde, konusu ve mesajları ile müthiş önem arz eden ve düşündüren bir oyun. Sadece hayvan-insan ilişkisinden ziyade, her iki canlının birbirlerinden ödünç aldıkları davranış kalıpları ile ayrılmaz parça oldukları vurgulamasının yanı sıra (başta cinsellik) – insanlar hayvanlardan ‘seks’i ödünç alırken, kedi de insanlardan ‘Prozac’ı ödünç almakta ve karakterlerden birinin ‘tüyleri diken diken olmakta’, metoforik politik göndermeleri – Katie Hopkins’in ‘hamamböcekleri’, David Cameron’ın ‘göçmen sürüsü’ ve Hitler’in ‘parazitleri’, insan bencilliğinin sınırsızlığı, Holocaust göndermesi (parkların yakılması ve gazlanması), mülteci sorunu (sürü halinde uçan kuşlar), farklıdan korkma ve akabinde gelişen insanlık dışı tepkiler, göze sokulmadan işlenmekte oyunda.

Bugün de virüsün yayılmasına sebep olduğuna inanılan Çin’in neredeyse haritadan silinmesini isteyecek kadar kendinden geçen, çaresizliğini öfkeyle anlamsızca dile getiren bir grup insanoğlu ile karşı karşıya olsak da, insanın en temel dürtüsü olan hayatta kalma sorunu ile evlere kapanan dünya insanı, karşısındaki ölümcül canavarın elle tutulur olmamasından kaynaklanan çaresizliğinde, neyi nasıl yok edeceği konusunda bilinmezliğe oynadığından, çok ciddi bir sınav veriyor. Şu aşamada tüm dünyanın görülen artısı, canla başla insanları kurtarmak için önlemler alması, yaşlılara sahip çıkması, devletlerin tedbir amaçlı adımlar atmaları ve tüm insanlığın dış dünyadan kopup, ‘iç dünyası’, ‘içselliği’ ve ‘ailesi’ ve ‘kendi’ ile baş başa kalma mecburiyetinde toplumsal olduğu kadar, bireysel sınavını da vermesi.

Amerika’da bazı eyaletlerde insanlar, bağışıklık sistemini güçlendirdiği haberleri yayılınca, hayvan barınaklarını kelimenin tam anlamı ile boşalttılar ve sayısız insan evcil hayvan edindiler. Bir ülkenin başkanı insanları evde tutmak için dışarı çıkan insanları eve tıkmak için askerlere ‘vurun’ emri verdi. AB üyeliği için oyalanan Türkiye, solunum cihazı sayı yetersizliğinden ötürü insanlarını yitiren sayısız Avrupa ülkesinden biri olan İspanya’ya aynı kaderi paylaşmaması için solunum cihazı gönderdi. Temel dürtülerle insanlar marketlere akın edip gıda ve ürün stoklama yoluna gittiler, hastanelerde öncelik virüs hastalarına verildiğinden, sayısız kronik hasta zor durumda kaldı. Dış hayat durmuşken, içerdeki ve içtekinin süregelmesi için tüm dünya adeta sıfırlandı ve şartlarda eşitlendi. Sürüler halinde hareket eden hayvanlardan aşırma bir kavramla, insanlar sürüler halinde aynı davranmaktalar. İnsan Hayvanlar, tam da bu zaman için oldukça öngörüsü yüksek, zekice işlenmiş ve mesajlarındaki paralellik ile izlenmeye değer bir oyun.

* Yazar, oyunun Londra dışında geçmesi halinde şehrin ve olayların geçtiği yerlerin isimlerinin de değiştirilmesi gerektiğini söylemekte, ancak oyunun içeriğindeki hayvanlar ve uzak yerde olanın burada da aynı etkiyi göstereceği düşüncesi ile ben metne sadık kaldım. Oyun, isteğe göre bu bağlamda şekillendirilebilir.

 

 

Yazar : Stef Smith
Çevirmen : Ceyda Arınç
Tür : Distopik Dram
Bölüm : 62 kısa sahne
Oyuncu Adedi : 3 Erkek – 3 Kadın

 

 

 

Yapıt Hakkında

Yazar : Stef Smith

Çevirmen : Ceyda Arınç

Tür : Distopik Dram

Bölüm : 62 kısa sahne

Oyuncu Bilgisi : 3 E – 3 K

Yeni Yabancı Oyunlar / Türkçe Kategorisine Geri Dön