Biyografi

(İstanbul, 1885 – İstanbul, 30 Mart 1956) İşkodralı köklü bir aileden gelen Selim Sırrı Bey ile Samiye Hanım ’ın oğlu. İlköğrenimini İstanbul Aksaray ’da evlerinin yanındaki Mekteb- i Osmani ’de yaptı. Rüştiyeyi yine Aksaray ’da okuduktan sonra yatılı olarak verildiği Galata ’daki Saint Joseph Lisesi ’nin sıkı disiplinine ancak altı ay kadar dayanabildi, öğrenimini Vefa İdadisi ’nde tamamladı. Hukuk Mektebi ’ni bitirdi ve 1908 ’de açılan sınavı kazanarak idare hukuku müderrisi Hakkı Paşa ’nın yanında muallim muavini olarak çalışmaya başladı. Bir süre sonra yine sınavla Adliye Nezareti Hususi Kalemi ’ne kâtip olarak girdi; kalemin müdürlüğüne kadar yükseldi. Bu arada 1. Hukuk Mahkemesi üyeliğine seçildi. 1923 ’te atandığı Beyoğlu 4. Noterliği ’ni ölümüne kadar sürdürdü. Hicaz valilerinden Ahmet Ratip Paşa ’nın torunlarından Naile Hanım ’la evlendi. 1950 seçimlerinde CHP listesinden Çorum milletvekili adayı olduysa da seçilemedi. Akciğer kanserinden öldü. Karacaahmet Mezarlığı ’nda gömülüdür.

Şiir, roman, oyun, biyografi türlerinde yapıtlar veren Mithat Cemal edebiyat dünyasında adını II. Meşrutiyet ’ten sonraki yıllarda yayımladığı şiirlerle duyurdu. Şiirlerinde yalnızca aruz ölçüsünü kullandı. Daha çok kahramanlık, yurt sevgisi gibi ulusal duyguları dile getirdiği epik- lirik şiirlerle ün kazandı. Şiirlerinde yakın dostu Mehmet Akif ve Yahya Kemal ’in etkileri görülür. Zaman zaman hiciv türünde şiirler de yazmış, ancak bunlar epik şiirleri kadar beğenilmemiştir. Tek romanı Üç İstanbul ’da, bir bölümünü yakın çevresinden seçtiği kahramanlarla II. Abdülhamit, Meşrutiyet ve Mütareke dönemleri İstanbul ’unu, toplumun hemen hemen her yönüyle düşüşünü, her türlü zaaflarını büyük bir başarıyla yansıtmıştır. Romanda İstanbul ’un “kokuşmuşluğu”nun gözler önüne serildiğini ileri süren Fethi Naci gereksiz bazı ayrıntılarına rağmen, gerek üç ayrı dönemin toplumsal gerçeğini başarıyla ortaya koyması, gerekse Adnan ve Belkıs gibi unutulmaz iki roman kahramanı yaratması bakımından Üç İstanbul ’un yıllar sonra bile ilgiyle okunduğunu belirtir. Üç İstanbul 1980 ’li yıllarda TRT tarafından televizyon dizisi halinde gösterilmiştir.

Mithat Cemal, şiir ve roman dışında, Ali Suavi, Namık Kemal ve Mehmed Akif ’le ilgili biyografik yapıtlarıyla da dikkat çeken bir edebiyatçıdır.

 

Kaynak: Tanzimat’tan Bugüne Edebiyatçılar Ansiklopedisi

Bütün Yapıtları

 

Roman :

Biyografiler :

  • Mehmed Âkif (1939)
  • İstiklâl Şairi Mehmed Âkif (1944)
  • Namık Kemal :Devrin Olayları ve İnsanları Arasında (1.cilt 1944; 2. cilt, Kısım I, 1949; 2.cilt, Kısım II, 1956)
  • İlkler ve Ötekiler (1944)
  • Sarıklı İhtilalci Ali Suavi (1946)
  • Mehmed Âkif: Hayatı, Sanatı, Şiirleri, Seciyesi, Seçme Şiirleri (1948)
  • Fatih ve Fetih (2018)

İnceleme ve Araştırmalar :

  • Hitabet ve Münazara Dersleri (1913)
  • İftira-yı Taassub (1913)
  • Hitabet Dersleri (1914)
  • Edebiyat Defteri (1915)

Antoloji :

  • Nefaisi Edebiye (1913)

Şiir :

  • Türk’ün Şehnamesi (1945)

Oyunları :

  • Kemal (1912)
  • Yirmi Sekiz Kanun-i Evvel (1918)